2018‎ > ‎

Grethe Fossmark Sangolt

lagt inn 26. okt. 2018, 04:17 av Bjørn Enes   [ oppdatert 26. okt. 2018, 06:02 ]
I detteintervjuopptaket frå juni 2018 fortel Grethe Sangolt om barndoms- og ungdomsåra sine. Ho budde på Nordnes - i Madsengangen, et smau omtrent ute med Tollboden - fram til eksplosjonen på Vågen  i 1944. Då mista familien alt dei eigde. Ho vart fyrst evakuert til Åsane, men familien fekk seinare husvære hos ei enke i Sandviken. Etter krigen fekk dei flyutta til ein bygard i Engen. Der var god plass, og dei fekk ha ope hus med mykje liv då dei vart ungdomar. 
Far til grete hadde eiketøysforretning i Strandgaten. Det var smått stell under krigen - men seinare vart det betre, ikkje minst då det etter kvart vart letta på restriksjonane mot å importera handelsvarer. Dei fleste nye varene kom frå Tyswkland - ho hugsar munnspel. yo-yoar og trådsneller. 
Ho fortel levande om dei ulike periodane i opvekstenb - tida som løperjente, då dei tok til å lika dans - og då dei tok til å reisa. Fyrst "rundt Sørlandet", seinare lenger opg lenger ut, fram til den store turen hennar med scootrer til Italia og Frankrike som fortalde om i eit tidlegare intervju i 2017. 

Intervjuopptaket vart gjort i Stuido ! på Bergen off. bibliotek den 8. juni 2018. Intervjuar var Bjørn Enes. Han har og gjort dokumentasjonsarbeidet. 

Grethe Fossmark Sangolt - 2018:

Stikkord om  innhaldet i intervjuet:
(Tala til venstre er tidskodar - minutt og sekund frå start. Blå tidskodar er klikkbare. 
Du kan laga eigne peikarar ved å erstatta  minutt (m) og sekund (s) i denne nettadressa: 
https://vimeo.com/274088634#t=24m9s ) 

00:00:00 Namn
00:36:00 Flyalarmen – tilfluktsrom – vi venta lydig på faren over
01:25:00 Ikkje veldig redd.- Dei vaksne var der – me fekk godteri
02:55:00 Me mudde i Madsensgang på Nordnes – fyrste etasje
03:30:00 Me fekk tidleg telefon. Mange kom for å låna.
04:25:00 Me hadde leketøysforretning – det var smått med varer under krigen
04:45:00 Eksplosjonen: Vi blei henta med lastebil og køyrt til Åsane
05:40:00 Alt vårt ble brent. Vi mista alt
06:20:00 Madsensgangen var omtrent ved Tollboden.
06:55:00 Etterpå skulle vi bo hos andre. Vi fikk plass hos ei enke i Egedes gate
08:10:00 Huset brant ned – far styrta inn for å reddeei lampe.
08:45:00 Mor var på sykehuset – hadde nettopp fått barn
09:40:00 Husker ikk
10:10:00 Etterpå heldt livet fram som vanleg -hoppa paradis -

Rica erstatningskaffe, laga av havregryn
11:10:00 Banan og kveitebrød var berre for sjuke
11:30:00 Vi ble sendt til Austlandet for å feitast opp.
12:15:00 Siste krigsåret vart eg send tril slekt i Gulen
12:40:00 Freden: Ei skøyte kom med flagg.
13:12:00 Me var redde for skumle menn og ondemenner / ondemannen
13:40:00 Eg var ute for ein lokkemann – eg var tolv år – Strandgaten

Han begynte å fomla med meg i heisen. Eg skreik.
15:30:00 Frukt: Det hende me nappa til oss
15:55:00 I tredje klasse måtte me på Nygård Skole, tyskerane tok Nordnes
16:20:00 Frøken var kulturell – Vi hadde tallkarakterar
17:35:00 Jente og guteklassar – og lærarane kunne vera tøffe
18:00:00 Foreldrene heldt med frøken eller lærarane
18:50:00 Me hadde lekser. Ikkje alle fekk hjelp heime.


20:44:00 Laurdagen kom ei bankdame med lister – me hadde penger med
21:15:00 Klassetur til Gudvangen – med tog og buss
22:30:00 Vi var 21 i klassen – veldig gøy på tur
23:05:00 Så fikk vi lærerinne som hadde vært i Kina – fortalte om snøresko
23:40:00 Lekeplass på Nordnes. Stein som vi kalte Arbeidet
24:09:00 Karamelledamen – kom en dag og lokka oss til seg – ga oss snop
25:30:00 Ingen andre hugsar henne
26:15:00 Ei dame i et smau selde tyggegummi. Ho heitte Snefrid

Kor kan dei ha fått snopet og tyggegummien frå?
27:50:00 Så kom rasjoneringskorta – når rasjonane kom kunne me kjøpa snop
28:40:00 Så kom iskremen – å la gå!

To systre starta ein liten iskrembar – de var populære
. Kino – i Fanahallen gjekk det cowboyfilmar. Me sneik av og til
31:00:00 Me sneik oss inn med regncape – ein sat på skuldrene
32:00:00 Vi lekte til vi var ganske store. Men ikkje alle
33:05:00 Løperjenter. Me kunne tena opp til ei krone - i 12,13-årsalderen
34:35:00 Gutane tok ofte arbeid hos handverkarar
34:50:00 Bestemor: «Alle må vera i emploi» -
35:30:00 Noen gjekk middelskole, men ikkje alle. Eg måtte på handelsskolen
36:25:00 Det begynte å bli organisering blant arbeidsfolk
37:10:00 Far betalte betre enn tariff, men ville ikkje ha organiserte
38:40:00 På femtitallet kunne me importera -bl.a. Munnspel – det ble lang kø

Yo-yo – og trådsnelle
39:35:00 Me måtte ha importlisens. Det meste kom frå Tyskland
40:40:00 Bil måtte søkast om. Vår fyrste var en Moskovitsj -
41:55:00 Etter kvart blei me meir sjølvstendige .
42:15:00 Me begynte på dans – fyrst folkedans med kaffe, så ny dans med vin
42:40:00 Så reise. Fyrst sykkeltur rundt Sørlandet. Båt til Stavanger og sykkel heim
43:40:00 Me reiste frå 17-årsalderen – seinare til Danmarek og England
44:25:00 I tjueårsalderen var me vaksne – frå då spurde me ingen
45:00:00 Scooterturen: Eg har skrive om turen fleire gonger. Hugsar ulike ting
47:10:00 Nordnes og Strandgaten: Vi flytta til et finare hus med heis.

Så flytta vi til Engen. Det var nært nok til å halda kontakten med Nordnes
48:20:00 Ei branntomt nær Engen. Der kom Sirkus Arnardo

Syster mi ville på sirkus kvar dag
49:30:00 Ein gong rømte ho med sirkus Arnardo ein gong. Etterlyst på radio
50:45:00 Arnardo ringte til politiet . Dei fann henne blant dyreforet
51:20:00 Ho kom heim med båt frå Stavanger
52:55:00 Sirkuset kom kvart år – dei søkte på tomt. Arnardo kom fyrst
54:05:00 Etter eksplosjonen – vi fikk nytt hus etter ikkje så¨lenge

Det ble bygd barakker i Sandviken. Det var litt nedverdigande
55:30:00 Men der me kom på Engen var ein gammel bygård med god plass
56:00:00 Me hadde sveivegrammofon – med radiofantomene og utanlandsk musikk
56:35:00 Me hadde også madrasser slik at me kunne turna på rommet.
57:10:00 Der var også altan – me såg til Konsertpaleet og likningskontoret

Me sto på altanen når folk skulle levera sjølvmeldinga
58:30:00 Teateret – der kunne med segle på Bjørnson – Livlig oppvekst
59:25:00 Slutt
Ċ
Bjørn Enes,
26. okt. 2018, 05:45
Comments